Strona główna

Osadnictwo holenderskie na Mazowszu trwało od XVII wieku do lat 40 wieku XX i obejmowało nie użytkowane zalewowe tereny położone wzdłuż cieków wodnych takich jak Wisła, Bug … oraz nasza Wkra. Osadnictwo to zostało stworzone i przyniesione na tereny Rzeczypospolitej w XVI w. przez kolonistów holenderskich, pochodzących z Fryzji i Flandrii, których napływ spowodowany został z jednej strony prześladowaniami religijnymi, z drugiej zaś względami praktycznymi: koloniści reprezentowali wysoki poziom gospodarki i kultury osadniczej, przez co byli osadnikami wysoce pożądanymi. Kolonistów osadzano zawsze bądź nad brzegami wód, bądź na miejscach nizinnych i mokradłach. Dzięki wielowiekowemu doświadczeniu w walce z zalewem wody, wyniesionemu z ojczyzny, potrafili oni drogą zakładania całego systemu rowów, tam i grobli nawet całkiem nieużyteczne połacie, z pozoru nie nadające się do prowadzenia działalności gospodarczej, doprowadzić do stanu kwitnącej kultury rolnej. Gospodarka ich (w której dominującą rolę odgrywała hodowla bydła oraz sadownictwo) cechowała się znacznie większą wydajnością, nowoczesnością, lepszą organizacją pracy niż gospodarka chłopów pańszczyźnianych.

Tyle teoria ale co to ma wspólnego z naszymi okolicami?

Wsie takie jak Błędowo, Pomocni, Wola Błędowska czy Borkowo to nic innego jak wsie założone pod koniec XVIII lub na początku XIX wieku właśnie przez Holendrów. Najstarsza z tych miejscowości to Błędowo, które zostało zasiedlone przez Holendrów najprawdopodobniej w końcu XVIII w. Dziś wiemy, że w 1827 roku miała 15 domów i 136 mieszkańców. Są to wsie tzw. kolonijne i rzędowe. Położone są po zachodniej stronie Wkry, wzdłuż linii północ-południe. Częściowo posadowione na terenach zalewowych rzeki a częściowo powyżej. Holenderski krajobraz kulturowy do dziś niestety się nie zachował. Do dziś zachowane są jedynie dwa budynki pochodzenia holenderskiego we wsi Pomocnia oraz Borkowo, które prezentuję poniżej. To najlepszy dowód na to, że wielka historia potrafi rozgrywać się tuż za miedzą.

BORKOWO


Dom drewniany, zbudowany na początku XX w., usytuowany wzdłuż linii północ-południe. Wykonany z drewna sosnowego, w konstrukcji wieńcowej,
z węgłami łączonym na zamek, ze ścianami oszalowanymi deskami, nakryty dachem dwuspadowym, krokwiowo-jętkowym pokrytym papą,
z gankiem konstrukcji słupowej, oszalowanej deskami od strony wschodniej. Zachowany w dostatecznym stanie.

POMOCNIA


Dom glinobity, zbudowany w 1926 r., usytuowany w zachodniej części wsi na terenie nienarażonym na bezpośrednie wylewy rzeki. Zagroda usytuowana po południowej stronie polnej drogi łączącej się z asfaltową szosą Zakroczym-Pomocnia, trzybudynkowa. Dom ustawiony wzdłuż
linii wschód-zachód, w pobliżu drogi, po północnej stronie siedliska.Wzachodniej części stodoła, w południowej również glinobita obórka,
obecnie przerobiona na magazyn.
Całość otoczona sztachetowym płotem. Dom wykonany w technologii glinobitki ze ścianami o grubości 46 cm, pasy z formowanej gliny
mieszanej z drobnymi kamieniami i słomą. Wysoki dach dwuspadowy, konstrukcji krokwiowo-jętkowej, wzmocnionej stolcem,
pokryty żytnią słomą. Szczyty dachu ozdobne, z widocznymi jętkami ze sterczyną. Pod wspólnym dachem część mieszkalna
i gospodarcza. Część mieszkalna dwutraktowa, dwuosiowa, z centralnie umieszczonym kominem, z kuchnią kaflową w kuchni
i ogrzewaczem w izbie I. W oborze wydzielony schowek - komora.
Obora jednopomieszczeniowa, ze schodami na strych przy ścianie z częścią mieszkalną. Budynek zachowany w dobrym stanie,
obecnie użytkowany jako dom letniskowy.



Zródło informacji : pomiechowek.info, holland.org.pl
 
Szukaj
Podziękowania
Galeria